Rejzer language: Difference between revisions

From Linguifex
Jump to navigation Jump to search
Rejzer (talk | contribs)
No edit summary
Rejzer (talk | contribs)
No edit summary
Line 79: Line 79:


==Lexicon==
==Lexicon==
Le           = ja              
                    Język Reizer
Te = ty
Tese = wy
Lese = my
Le = ja
en = on
ea = ona
eio/et = ono, to
ense = oni
ease = one
eiose = one, te
This = Ens/eas/eios
to (o czym) et


Te           = ty              
Władca = enleian / eleia / eleio
                  męski  żeński  władca
Człowiek = san / saia / saio
      mężczyzna  kobieta człowiek
Być = He
jestem = hele
jesteś = hete
jest = Hen/hea/heio
jesteśmy = helese
jesteście = Hetese
są = hense/hease/heiose
Czas przyszły = Nel
czas przeszły = nol
Np. będę = Nel hele
Dopełniacz = bcdf… = -i, a np. ana = i np. ani
dla e = -i, dla u = a, y = a, i = -s, o = a.
Tak = hol
Nie = nu
Przeczenie = i-
Tata = pan
Mama = paia
syn/córka/dziecko = fan/faia/faio
Ewentualnie:
Jestem = Hem Jesteś = Het Jest = Hes
Jesteśmy = hemse Jesteście = Hetse
Są = Hesse Myśl = Tneh


En           = on            
Dziękuję = Teleia = Ty wielki
Proszę = luassa
Przepraszam= te nowit = ty wybacz
Proszę, masz = ten/tea/teio= twoje
Iść, poruszać się = na (zasady jak we wszystkim)
-r rozkazujące
Do = so      na/w = zen
Ra = robić (to samo)
Robię = Ral Robisz = Rat
Robi = Rai robią = Raise
Robimy = Ralse Robicie = Ratse
Jaki = set    co? = e?  i = bet
Kto = e-san /o/ ia    with = Ce    from/of = os    pomoc = gur
O (czymś) = Nat    że =  ha
Bo = Naus  albo = ode  więc = mek


Ea           = ona          
Twoje = ten / tea/ teio    Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk
 
jego/ jej = eni/eai/eioi      wasze = tesen/tesea/teseio      pamięć = memra      rozumieć = nakaf ktoś = samu   nikt = i-samu 
Eio / Et   = ono / to     używane wymiennie
Przyjaciel = kameth       duży = suh  mały = nim  zniszczyć = Frund
 
Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha  głośno = Huta 
Lese       = my              
głośność = Sita
 
cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io      krzyk = krut
Tese       = wy            
Kraj = kann
 
miejsce = loh
Ense       = oni        
gdzie? = set-loh
 
jak = ask Jak (like) = gan
Ease       = one           
tutaj = eio-loh
 
tam = lan
Eiose       = one / te      
kiedy = mine
 
czas = min
He           = być                rdzeń dla: hem/het/hes
Jak się masz/ co z tobą = e ce te
 
zaproszenie = enna
Ra           = robić             rdzeń dla: ral/rat/rai
zwycięstwo = ate
 
brat/ siostra = faion/ faiana
Na           = iść / poruszać się
wojownik = pur-san
 
walka = pur      wojsko = purse
Dar           = dowodzić      
Dowódca = Dar-on
 
dowodzić = dar     dowodzę = darel
Sai           = mówić          
Dowodzisz = daret  dowodzi = dari
 
Dowodzą = Darise
Kon           = móc          
dowodzicie = Daretse
 
Dowodzimy = Darelse
Lak           = mieć        
Ostrze = thos
 
Pan/ pani = leian/ leiana
Laki       = lubić        
Imię, nazwa = Num
 
Dom = zen    podwórko = folo
Nakaf       = rozumieć        
obóz = folozen = dom polowy
 
świat = aula
Frund       = zniszczyć        
Lód = eglo
 
woda = lai
Guh           = ukraść            
jezioro = lai
 
światło = los
Lase       = znaleźć        
las = dis
 
Góra = Dor
Lah            = zgubić            
Piękne = sala
 
Mówić = sai    mowa = saie
Sone       = szukać            
Móc = Kon
 
czy = Ti
Numur       = nazywać        
Odwaga = helia
 
Słońce = helia  księżyc = sela
Zukre       = atakować        
świecić = loso
 
Mieć = lak   mam = lakle   masz = lakte
Duh            = dać            
ma = lak-on/oia/oio
 
Koń = gron        ptak = sir
Hento       = puścić            
Twoje = ten / tea/ teio    Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk
 
jego/ jej = eni/eai/eioi      wasze = tesen/tesea/teseio      pamięć = memra      rozumieć = nakaf ktoś = samu   nikt = i-samu 
Fat           = jedzenie       kucharz: fat-saio
Ostrze = thos      Pan/ pani = leian/ leiana
 
Przyjaciel = kameth        duży = suh  mały = nim  zniszczyć = Frund
Hiath       = chcieć          
Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha  głośno = Huta  
 
głośność = Sita
Det           = umrzeć/śmierć  
cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io      krzyk = krut
 
Kraj = kann
Lasto       = słyszeć        
miejsce = loh
 
gdzie? = set-loh
Sus           = widzieć        
jak = ask Jak (like) = gan
 
tutaj = eio-loh
Stah       = nauczać       nauczyciel: stahaio
tam = lan
 
kiedy = mine
Stunah       = uczyć się       uczeń: stunahaio
czas = min
 
Jak się masz/ co z tobą = e ce te
Aula       = świat          
zaproszenie = enna
 
zwycięstwo = ate
Kann       = kraj/kraina    
brat/ siostra = faion/ faiana
 
wojownik = pur-san
Loh           = miejsce        
walka = pur      wojsko = purse
 
Dowódca = Dar-on
Zen           = dom            
dowodzić = dar     dowodzę = darel
 
Dowodzisz = daret   dowodzi = dari
Folo       = podwórko        
Dowodzą = Darise
 
dowodzicie = Daretse
Folozen       = obóz           dom polowy
Dowodzimy = Darelse
 
1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 = ine, tuwa, tehe, terehe, tren, tseh, tesen, tosen, telet, teset.
Lai           = woda          
teset ine = 11    tuwa teset ine = 21
 
Tes = 100    tuwa tes 200
Helia       = słońce/odwaga    
tese tes 1000
 
Dlaczego = uaie   
Sela       = księżyc        
praca = Hasse      moneta = okol-tal
 
krąg = okol   tłumaczenie = saiw
Los           = światło      
tłumacz = saiweio  rozkaz = upre
 
pytanie = uple    Lubić = laki
Loso       = świecić       
Rok = solah      dzień = tun
 
Noc = tuia      Posążek = lun
Eglo       = lód            
Wszystko = Tuhno  więc/ cały = kun
 
Ukraść = guh  złość = ron 
Dor           = góra            
nigdy = gurah  znaleźć = lase
 
Ale = den    nic = ghote  zgubić = lah
Dis            = las            
szukać = sone
 
Północ = ruun      południe = nuun
Din            = drzewo          
Wschód = suun   zachód = fuun
 
Nazywać = numur   inni, jacyś = gukse
Niho       = niebo            
Zły(nie dobry) = Mershe
 
Wróg = mor Opowieść = Nekla
Mahno       = chmura            
Pieśń = Liana  inny/jakiś = guk
 
Twoje = ten / tea/ teio    Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk
Grom       = grzmot          
jego/ jej = eni/eai/eioi      wasze = tesen/tesea/teseio      pamięć = memra      rozumieć = nakaf ktoś = samu    nikt = i-samu 
 
Przyjaciel = kameth       duży = suh  mały = nim  zniszczyć = Frund
Gromlai       = burza           grzmot + woda
Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha  głośno = Huta 
 
głośność = Sita
Laiun       = deszcz            
cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io      krzyk = krut
 
Kraj = kann
Sals       = piach            
miejsce = loh
 
gdzie? = set-loh
Tal           = metal            
jak = ask Jak (like) = gan
 
tutaj = eio-loh
Helia-tal   = złoto           słoneczny metal
tam = lan
 
kiedy = mine
Sela-tal   = srebro           księżycowy metal
czas = min
 
Jak się masz/ co z tobą = e ce te
Lata-tal   = żelazo            
zaproszenie = enna
 
zwycięstwo = ate
Gron       = koń           rasa konia w hodowana w Rejzer kann to hrash
brat/ siostra = faion/ faiana
 
wojownik = pur-san
Sir           = ptak          
walka = pur     wojsko = purse
 
Dowódca = Dar-on
Slomen        = ryba            
dowodzić = dar     dowodzę = darel
 
Dowodzisz = daret  dowodzi = dari
Urs           = niedźwiedź        
Dowodzą = Darise
 
dowodzicie = Daretse
Horf       = krowa            
Dowodzimy = Darelse
 
Ostrze = thos
Gut           = szczur            
Pan/ pani = leian/ leiana
 
za (coś) = oha  atak = zukre umiejętność = Kan ryba = slomen
Treio       = zwierzę        
stop = i-ra-r       suchy = fusyh piach = sals       zmartwienie = Turas
 
Żeby zrobić imię, do rzeczownika dajemy n/a np. ate-a = atea = zwyciężczyni.    Gruby = Fahat   Chudy = sahat      potrzebować = Nefta
San/Saia   = mężczyzna/kobieta  człowiek: saio
 
Leian/Leia   = pan/pani        
 
Pan/Paia   = tata/mama        
 
Fan/Faia/Faio = syn/córka/dziecko
Faion/Faiana  = brat/siostra    
 
Kund       = dziecko         
 
Kameth       = przyjaciel       
 
Pur-san       = wojownik        
 
Pur            = walka            
 
Purse       = wojsko            
 
Dar-on       = dowódca           
 
Hen           = miecz           
 
Huf           = łuk           
 
Sirf       = strzała         
 
Lena       = włócznia        
 
Thos       = ostrze         
 
Num           = imię/nazwa       
 
Posth       = list            
 
Ate            = zwycięstwo      
 
Tneh       = myśl            
 
Memra       = pamięć         
 
Kan            = umiejętność  
 
Lav/Leio lav   = miłość/kochanie 
 
Flah       = strach         
 
Ron           = złość          
 
Turas       = zmartwienie   
 
Sen            = marzenie      
 
Esina       = przepowiednia    
 
Marhash        = ślub           
 
Okol       = krąg          
 
Okol-tal   = moneta             okrągły metal
 
Hasse       = praca            
 
Liana       = pieśń            
 
Nekla          = opowieść       
 
Solah       = rok            
 
Tun            = dzień          
 
Tuia          = noc             
 
Esentun        = dzisiaj          ten dzień
 
Min           = czas            
 
Mine       = kiedy            
 
Nef           = już          
 
Gurah       = nigdy            
 
Suh            = duży          
 
Nim            = mały             
 
Sala          = piękny         
 
Mershe       = zły           
 
Wasal          = dobrze           
 
Slak/Hrus   = bogaty/biedny    
 
Stup       = głupi            
 
Fahat/Sahat   = gruby/chudy   
 
Teir       = fajny          
 
Fusyh       = suchy         
 
Thol       = wzrost         
 
Heloh/i-heloh  = blisko/daleko    
 
Brada       = prawda            
 
Uol           = witaj            
 
Teleia       = dziękuję         Ty wielki
 
Luassa       = proszę            
 
Te nowit   = przepraszam     ty wybacz
 
Hol/Nu       = tak/nie         
 
Bet           = i                
 
Naus          = bo                
 
Mek/Kun       = więc/cały        
 
Ode           = albo          
 
Den           = ale           
 
Ha            = że                
 
So            = do/dla            
 
Zen           = na/w             Uwaga: Zen to także dom
 
Ce           = z (with)        
 
Os           = od/z (from)    
 
Nat/Oha       = o(about/za (for)
 
Enleian       = Władca         
 
Eleia       = Władczyni        
 
Eleio       = Władca (rodzaj n.)
 
Thulesh       = Wieża            
 
Saie       = mowa/język       
 
 
Ine           = 1    
 
Tuwa       = 2    
 
Tehe       = 3      
 
Terehe       = 4    
 
Tren       = 5    
 
Tseh       = 6    
 
Tesen       = 7   
 
Tosen       = 8    
 
Telet       = 9    
 
Teset       = 10       Baza dziesiętna
 
Tes           = 100   Baza setna
 
Teset tes   = 1000


Dać = Duh  duhte, duhtese, duhle, duhon, duhoia. Daję = duhel
Dajesz = Duhet  Daje = Duhi
Dajecie = Duhetse, dajemy = duhelse
Dają = Duhise
Dla = so      dobrze = wasal
puścić = hento
złoto = helia-tal    żelazo = lata-tal
metal = tal    srebro = sela-tal
biedny = hrus
bogaty = slak
głupi = stup
Kucharz = fat-saio
jedzenie = fat
chcę = hiath
krowa = horf
fajny = teir
niedźwiedź = urs
siła = tulk
Polowanie = orhme
zwierzę = treio
Umrzeć = det
Obok = Ken
Ślub = Marhash
Blisko = heloh
już = Nef teraz = et min prawda = brada nieprawda = i-brada
Daleko = i-heloh  głos = saif brać = thek słyszeć = Lasto
Niebo = niho Chmura = mahno      dzisiaj = eiotun      znać = Nof
Uśmiech = Hiah   Skrzat = ker rodzina = famelia    drzewo = din
Grzmot = Grom   Piorun = Laon strach = flah    wzrost = thol
kochanie = leio lav        dziecko = Kund      odrzucić = pata  szczur = gut    miłość = lav deszcz = laiun przepowiednia = esina  widzieć = Sus
Burza = Gromlai     głow = Had
  Parasol = i-laizink  marzenie = sen
Włosy = Herse łysość = i-herse     pewność = Ewe nauczać = Stah
nauczyciel = Stahan/aia      uczyć(się) = stunah    uczeń = stunahan/aia
Znaczyć = maan
Cukier = Cusker  mąka = mata
chleb = Brot      Jajko = Agge
Słodycze = Cuskerse 
owoc = Fruat  miecz = Hin
włócznia = Dana  łuk = Vuta
warzywo = Vezhgates
Strzała = Zuvit pistolet = Piste
Karabin = Rataren  nowe = Nuw
Jeleń = kenah
Kontynent = Kontinan
[[Category:Languages]]
[[Category:Languages]]
[[Category:Conlangs]]
[[Category:Conlangs]]

Revision as of 16:06, 17 February 2026

Reizer Language
Rejzer saie
Pronunciation: /rɛjzɛr sajɛ/
Spoken in: Rejzer kann, Gothland (kraina german)
Region: Laponia, północne i wschodnie wybrzeża bałtyku (i okolice karpat w Polsce)
Total speakers: Lud Rejzerów, mieszkańcy Gothlandu (Ziem na których mieszkają Germanie (nie wyspa)).
Ranking: Język urzędowy (kiedyś) regionalny (teraz)/artystyczny
Language family: fikcyjny język klasyfikowany jako daleki język germański.
Writing system: Alfabet łaciński, Pismo Rejzer
Official status
Official language in: Rejzer kann
Regulated by: Brak (język naturalnie ewoluujący)
Language codes
ISO 639-1 brak
ISO 639-2 brak
SIL brak
See also: LanguageLists of languages

{{{nativename: Rejzer saie}}}

Introduction

Rejzer saie (Język Rejzer) to język sztuczny zaprojektowany przez Dawida Brona-Leszczyńskiego, stworzony z naciskiem na wysoką elastyczność słownictwa i logiczne słowotwórstwo z uwagi na to, że do rdzenia można dodać, jako końcówkę, zaimek osobowy, Pierwsza osoba: -le, -el, -l (od słowa "le" = ja) wyjątkiem jest słowo he (być), do którego można dodać: -le albo -m. he-m (pisze się hem) znaczy jestem. Druga osoba: -te, -et, -t (od słowa "te" = ty) np. He-te, He-t (pisze się bez "-", ale, żeby uprościć sprawę piszę z "-". trzecia osoba: rodzaj męski: -en, -on, -n, (od słowa "en" = on) np. hen. żeński: -ea, -a, (od słowa "ea" = ona) np. Hea. nijaki: -io, -o (od słowa "eio" ono) np. heio. Co do liczby mnogiej, jest tylko jedna końcówka, a mianowicie: -se. Żeby zrobić tryb rozkazujący do słowa dodaje się -r, a potem zaimek osobowy np. ra-r-te eio = rób/zrób to. Żeby zrobić przeczenie dodaje się i- przed słowem, i tutaj kreskę się pisze np. i-ra-r-te eio = nie rób tego, ale poprawna pisownia to: i-rarte eio.

  • Inspiracja: Język polski (system trzech rodzajów) oraz chęć stworzenia systemu elastycznych rdzeni. Angielski (część słownictwa).
  • Cele projektowe: Stworzenie języka, w którym jedno słowo może pełnić funkcję wielu części mowy, zachowując naturalne brzmienie.
  • Setting: Język używany w krainach Rejzer kann oraz Gothland (w tym przypadku Gothland znaczy kraj gotów (german) Rejzerowie określają tym mianem ziemie na których mieszkają germanie).

Phonology

Język Reizer charakteryzuje się częstym występowaniem spółgłosek nosowych i syczących, co nadaje mu twardy i zarazem szeleszczący charakter.

Orthography

Język jest dwupismienny:

  1. Alfabet łaciński: wykorzystywany do zapisu międzynarodowego.
  2. Pismo Rejzerskie: autorski system znaków graficznych używany w oficjalnych inskrypcjach i legendach.

Morphology

Rdzenie w Rejzer saie są wielofunkcyjne. Funkcja słowa (rzeczownik, czasownik, przymiotnik) wynika z kontekstu lub dodanych końcówek.

Nouns and Genders

System trzech rodzajów gramatycznych:

  • Męski (M): końcówki nosowe -n, -an, -en, -on (np. Suhan, Pur-en).
  • Żeński (Ż): końcówki -ia, -a (np. Selaia, Ate-a).
  • Nijaki (N): końcówki -io, -o (np. Saio, Faio).
  • Dopełniacz (Genitive): tworzony przez zmianę samogłoski rdzenia (np. Eglo -> Egla). Dla rdzenia ze spółgłoską na końcu, dopełniacz dokleja końcówkę: -i. dla rdzenia z literami a, albo e na końcu, dopełniacz zastępuje je literą i. Dla u, y, o dopełniacz zastępuje je literą a. Dla litery i na końcu dopełniacz dodaje jeszcze jedno -i.

Adjectives

Przymiotniki tworzy się przez dodanie końcówki zgodności do rdzenia:

  • -en/-on/-n (Męski): Puren (waleczny), Helian (odważny).
  • -ia/-a (Żeński): Puria, Helia.
  • -io/-o (Nijaki): Pur-io, Helio.

Verbs

Czasowniki rozpoznaje się po partykułach czasu:

  • Nol – czas przeszły (np. Nol pur-on – on walczył).
  • Nel – czas przyszły (np. Nel hele – będę).
  • Bez partykuły – czas teraźniejszy.


Syntax

Constituent order

Język stosuje szyk SVO (Podmiot-Orzeczenie-Dopełnienie), identyczny jak w zdaniu: "Mój koń jest zdenerwowany (Len gron hes ronen) ".

Noun phrase

W złożeniach przymiotnikowych dopuszcza się formy zgodności lub formę czystą (szczególnie w imionach):

  • Egla thos (Ostrze lodu).
  • Eglothos (Imię własne).

Example texts

Legenda o Eglothosie

Suh solahse, nol hen pursan, num eni Eglothos. Set tun, Eglothos nol nan ce enleian so orhme, eiose nol soneiose treio suh min, den laseiose. eio nol suh urs, eio nol zukre so enleian, den Eglothos nol puron ce urs, en nol det, den eni num hen leio.

Legenda o złotym posążku

Suh solahse, Nol Hen tal-san. Num eni Suhan, Nol lakion Helia-tal. Set tun, Suhan nol lakon suh helia-tal. nol naion so tal-san zen, bet nol raion helia-tal lun. Lun nol lakoio suh leia, tuhno saiose os rejzer kann nol hiathiose lak eio. Kun, Suhan nol lakon eio zen eni Zen. Set tun e-saio nol guheio helia-tal lun. Suhan nol hen ronen.Bet lun, gurah laseio.

Lexicon

                   Język Reizer

Te = ty Tese = wy Lese = my Le = ja en = on ea = ona eio/et = ono, to ense = oni ease = one eiose = one, te This = Ens/eas/eios to (o czym) et

Władca = enleian / eleia / eleio

                 męski   żeński  władca 

Człowiek = san / saia / saio

     mężczyzna  kobieta człowiek

Być = He jestem = hele jesteś = hete jest = Hen/hea/heio jesteśmy = helese jesteście = Hetese są = hense/hease/heiose Czas przyszły = Nel czas przeszły = nol Np. będę = Nel hele Dopełniacz = bcdf… = -i, a np. ana = i np. ani dla e = -i, dla u = a, y = a, i = -s, o = a. Tak = hol Nie = nu Przeczenie = i- Tata = pan Mama = paia syn/córka/dziecko = fan/faia/faio Ewentualnie: Jestem = Hem Jesteś = Het Jest = Hes Jesteśmy = hemse Jesteście = Hetse Są = Hesse Myśl = Tneh

Dziękuję = Teleia = Ty wielki Proszę = luassa Przepraszam= te nowit = ty wybacz Proszę, masz = ten/tea/teio= twoje Iść, poruszać się = na (zasady jak we wszystkim) -r rozkazujące Do = so na/w = zen Ra = robić (to samo) Robię = Ral Robisz = Rat Robi = Rai robią = Raise Robimy = Ralse Robicie = Ratse Jaki = set co? = e? i = bet Kto = e-san /o/ ia with = Ce from/of = os pomoc = gur O (czymś) = Nat że = ha Bo = Naus albo = ode więc = mek

Twoje = ten / tea/ teio Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk jego/ jej = eni/eai/eioi wasze = tesen/tesea/teseio pamięć = memra rozumieć = nakaf ktoś = samu nikt = i-samu Przyjaciel = kameth duży = suh mały = nim zniszczyć = Frund Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha głośno = Huta głośność = Sita cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io krzyk = krut Kraj = kann miejsce = loh gdzie? = set-loh jak = ask Jak (like) = gan tutaj = eio-loh tam = lan kiedy = mine czas = min Jak się masz/ co z tobą = e ce te zaproszenie = enna zwycięstwo = ate brat/ siostra = faion/ faiana wojownik = pur-san walka = pur wojsko = purse Dowódca = Dar-on dowodzić = dar dowodzę = darel Dowodzisz = daret dowodzi = dari Dowodzą = Darise dowodzicie = Daretse Dowodzimy = Darelse Ostrze = thos Pan/ pani = leian/ leiana Imię, nazwa = Num Dom = zen podwórko = folo obóz = folozen = dom polowy świat = aula Lód = eglo woda = lai jezioro = lai światło = los las = dis Góra = Dor Piękne = sala Mówić = sai mowa = saie Móc = Kon czy = Ti Odwaga = helia Słońce = helia księżyc = sela świecić = loso Mieć = lak mam = lakle masz = lakte ma = lak-on/oia/oio Koń = gron ptak = sir Twoje = ten / tea/ teio Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk jego/ jej = eni/eai/eioi wasze = tesen/tesea/teseio pamięć = memra rozumieć = nakaf ktoś = samu nikt = i-samu Ostrze = thos Pan/ pani = leian/ leiana Przyjaciel = kameth duży = suh mały = nim zniszczyć = Frund Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha głośno = Huta głośność = Sita cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io krzyk = krut Kraj = kann miejsce = loh gdzie? = set-loh jak = ask Jak (like) = gan tutaj = eio-loh tam = lan kiedy = mine czas = min Jak się masz/ co z tobą = e ce te zaproszenie = enna zwycięstwo = ate brat/ siostra = faion/ faiana wojownik = pur-san walka = pur wojsko = purse Dowódca = Dar-on dowodzić = dar dowodzę = darel Dowodzisz = daret dowodzi = dari Dowodzą = Darise dowodzicie = Daretse Dowodzimy = Darelse 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 = ine, tuwa, tehe, terehe, tren, tseh, tesen, tosen, telet, teset.

teset ine = 11     tuwa teset ine = 21

Tes = 100 tuwa tes 200 tese tes 1000 Dlaczego = uaie praca = Hasse moneta = okol-tal krąg = okol tłumaczenie = saiw tłumacz = saiweio rozkaz = upre pytanie = uple Lubić = laki Rok = solah dzień = tun Noc = tuia Posążek = lun Wszystko = Tuhno więc/ cały = kun Ukraść = guh złość = ron nigdy = gurah znaleźć = lase Ale = den nic = ghote zgubić = lah szukać = sone Północ = ruun południe = nuun Wschód = suun zachód = fuun Nazywać = numur inni, jacyś = gukse Zły(nie dobry) = Mershe Wróg = mor Opowieść = Nekla Pieśń = Liana inny/jakiś = guk Twoje = ten / tea/ teio Moje = len/ lea/ leio rzecz = zimk jego/ jej = eni/eai/eioi wasze = tesen/tesea/teseio pamięć = memra rozumieć = nakaf ktoś = samu nikt = i-samu Przyjaciel = kameth duży = suh mały = nim zniszczyć = Frund Witaj = uol bardzo = Bere cisza = Siha głośno = Huta głośność = Sita cześć, bądź zdrów = Nel hete apla /n/ia/io krzyk = krut Kraj = kann miejsce = loh gdzie? = set-loh jak = ask Jak (like) = gan tutaj = eio-loh tam = lan kiedy = mine czas = min Jak się masz/ co z tobą = e ce te zaproszenie = enna zwycięstwo = ate brat/ siostra = faion/ faiana wojownik = pur-san walka = pur wojsko = purse Dowódca = Dar-on dowodzić = dar dowodzę = darel Dowodzisz = daret dowodzi = dari Dowodzą = Darise dowodzicie = Daretse Dowodzimy = Darelse Ostrze = thos Pan/ pani = leian/ leiana za (coś) = oha atak = zukre umiejętność = Kan ryba = slomen stop = i-ra-r suchy = fusyh piach = sals zmartwienie = Turas Żeby zrobić imię, do rzeczownika dajemy n/a np. ate-a = atea = zwyciężczyni. Gruby = Fahat Chudy = sahat potrzebować = Nefta

Dać = Duh duhte, duhtese, duhle, duhon, duhoia. Daję = duhel Dajesz = Duhet Daje = Duhi Dajecie = Duhetse, dajemy = duhelse Dają = Duhise Dla = so dobrze = wasal puścić = hento złoto = helia-tal żelazo = lata-tal metal = tal srebro = sela-tal biedny = hrus bogaty = slak głupi = stup Kucharz = fat-saio jedzenie = fat chcę = hiath krowa = horf fajny = teir niedźwiedź = urs siła = tulk Polowanie = orhme zwierzę = treio Umrzeć = det Obok = Ken Ślub = Marhash Blisko = heloh już = Nef teraz = et min prawda = brada nieprawda = i-brada Daleko = i-heloh głos = saif brać = thek słyszeć = Lasto Niebo = niho Chmura = mahno dzisiaj = eiotun znać = Nof Uśmiech = Hiah Skrzat = ker rodzina = famelia drzewo = din Grzmot = Grom Piorun = Laon strach = flah wzrost = thol kochanie = leio lav dziecko = Kund odrzucić = pata szczur = gut miłość = lav deszcz = laiun przepowiednia = esina widzieć = Sus Burza = Gromlai głow = Had Parasol = i-laizink marzenie = sen Włosy = Herse łysość = i-herse pewność = Ewe nauczać = Stah nauczyciel = Stahan/aia uczyć(się) = stunah uczeń = stunahan/aia Znaczyć = maan Cukier = Cusker mąka = mata chleb = Brot Jajko = Agge Słodycze = Cuskerse owoc = Fruat miecz = Hin włócznia = Dana łuk = Vuta warzywo = Vezhgates Strzała = Zuvit pistolet = Piste Karabin = Rataren nowe = Nuw Jeleń = kenah Kontynent = Kontinan