TolsianR: Difference between revisions

1,158 bytes added ,  14 May 2025
Line 784: Line 784:
|}
|}
-->
-->
The following tables exemplify the underlying conjugation paradigms :
The following tables illustrate the underlying conjugation paradigms :
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|-
|-
Line 845: Line 845:
|}
|}


Note : in the original alphabet, and its corresponding traditional transliteration, endings that contain the sound /jo/ are written with the letter <y> if they belong to the absolute or subjunctive, but a digraph <i͠o> elsewhere ; for instance, the absolute animate 1SG, 2SG and 3SG persons are differentiated in writing from their inanimate conditional counterparts, despite being the same in phonic realization. In the modern transliteration, there is no difference.


<!-- In this table, the endings correspond, respectively, to 1SG, 2SG, 3SG, 1PL, 2PL, 3PL, and 2FORMAL persons. "Stem" represents the stem of the verb minus its final vowel, as the diverse verbal categories markers can be inserted between the final vowel and the rest of the verb root. The final vowel is represented by the letter "V". The verbal declensions are given in phonological form ; indeed, orthography is not entirely transparent here, which can be most appreciated with the [tʃ] of the inanimate imperfect past which results from affrication of /t/ before /j/. The "(i)" is an epenthetic i sometimes inserted to break some consonant clusters (rules not perfectly described yet). Let's illustrate this table with a Class A verb, ''barinir'', "to want" :
<!-- In this table, the endings correspond, respectively, to 1SG, 2SG, 3SG, 1PL, 2PL, 3PL, and 2FORMAL persons. "Stem" represents the stem of the verb minus its final vowel, as the diverse verbal categories markers can be inserted between the final vowel and the rest of the verb root. The final vowel is represented by the letter "V". The verbal declensions are given in phonological form ; indeed, orthography is not entirely transparent here, which can be most appreciated with the [tʃ] of the inanimate imperfect past which results from affrication of /t/ before /j/. The "(i)" is an epenthetic i sometimes inserted to break some consonant clusters (rules not perfectly described yet). Let's illustrate this table with a Class A verb, ''barinir'', "to want" :
Line 866: Line 865:
</poem>
</poem>
-->
-->
=====Examples of conjugated verbs=====
Note : in the original alphabet, and its corresponding traditional transliteration, endings that contain the sound /jo/ are written with the letter <y> if they belong to the absolute or subjunctive, but a digraph <i͠o> elsewhere ; for instance, the absolute animate 1SG, 2SG and 3SG persons are differentiated in writing from their inanimate conditional counterparts, despite being the same in phonic realization. In the modern transliteration, there is no difference.


Historical / canonical :
{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+ Historical or canonical conjugation of the verb ''barinir'', to want
|-
|-
!  
!  
Line 898: Line 901:
|}
|}


Contemporary :


{| class="wikitable"
{| class="wikitable"
|+ Modern conjugation table for the verb ''barinir'', to want
|-
|-
!  
!  
! colspan="7" | Class A Animate : barinir "to want"  
! colspan="7" | Class A Animate : barinir "to want"  
|-
! Person !! Indicative Present !! Indicative Imperfect Past !! Indicative Perfect Past !! Indicative Future !! Subjunctive !! Conditional !! Absolute (Gnomic)
|-
! 1SG
| barini  || bariniti → barinti || barinifi → barinfi → barimfi || bariniri → barinri || bariniko → barinko → bariŋko / baringko || barinino → barinno (→ barino) || bariniy → bariny → bariño / barinho
|-
! 2SG
| barinic / barinis || barinitic → barintic / barintis || barinific → barinfic → barimfic / barimfis || bariniric → barinric / barinris || barinikoc → barinkoc → bariŋkoc / baringkos  || barininoc → barinnoc (→ barinoc / barinos) || bariniyc → barinyc → bariñoc / barinhos
|-
! 3SG
| barinit  || barinitit → barintit || barinifit → barinfit → barimfit  || barinirit → barinrit || barinikot → barinkot → bariŋkot / baringkot  || barininot → barinnot (→ barinot)|| bariniyt → barinyt → bariñot / barinhot
|-
! 1PL
| barinim  || barinitimo → barintimo → barinto || barinifimo → barinfimo → barimfimo → barimfo || barinirimo → barinrimo → barinro || barinikomuc → barinkomuc → bariŋkomuc → bariŋkwc / baringkus|| barininomuc → barinnomuc → barinnwc (→ barinwc / barinus) || bariniyf → barinyf → bariñof / barinhof
|-
! 2PL
| barinitc / barinits || barinititc →barintitc / barintits || barinifiti → barinfiti → barimfiti → barimfitc/barimfits || bariniriti → barinriti → barinritc/barinrits || barinikotic → barinkotic → bariŋkotic → bariŋkic / baringkis || barininotic → barinnotic → barinnic (→ barinic / barinis) || bariniyz → barinyz → bariñoz / barinhoz
|-
! 3PL
| barinin || barinitin → barintin || barinifin → barinfin → barimfin || barinirin → barinrin || barinikona → barinkona → bariŋkona → bariŋka / baringka || barininona → barinnona → barinna (→ barina) || bariniyn → barinyn → bariñon / barinhon
|-
! 2FORMAL
| barinine → barinne → barine || barinitine → barintine → barinte || barinifine → barinfine → barimfine → barimfe || barinirine → barinrine → barinre || barinike → barinke → bariŋke / baringke || barinine → barinne (→barine) || barinii͠e → barini͠e → bariñe / barinhe
|}
{| class="wikitable"
|+ Modern conjugation table for the verb ''barinir'', to want
|-
!
! colspan="7" | Class A Inanimate : barinir "to want"
! colspan="7" | Class A Inanimate : barinir "to want"
|-
|-
! Person !! Indicative Present !! Indicative Imperfect Past !! Indicative Perfect Past !! Indicative Future !! Subjunctive !! Conditional !! Absolute (Gnomic) !! Indicative Present !! Indicative Imperfect Past !! Indicative Perfect Past !! Indicative Future !! Subjunctive !! Conditional !! Absolute (Gnomic)
! Person !! Indicative Present !! Indicative Imperfect Past !! Indicative Perfect Past !! Indicative Future !! Subjunctive !! Conditional !! Absolute (Gnomic)
|-
|-
! 1SG  
! 1SG  
| barini  || barinti || barimfi || barinri || bariŋko / baringko || barinno || (bariny / barinyo =>) bariño / barinho || bariñi / barinhi || barintqi / barintshi || barimfi͠i / barimfyi || barniri͠i / barniryi || bariŋky / baringkyo || (barini͠o / barinyo =>) bariño / barinho || (barinyh / barinyoh =>) bariñoh / barinhoh
| bariñi / barinhi || barintqi / barintshi || barimfi͠i / barimfyi || barniri͠i / barniryi || bariŋky / baringkyo || (barini͠o / barinyo =>) bariño / barinho || (barinyh / barinyoh =>) bariñoh / barinhoh
|-
|-
! 2SG  
! 2SG  
| barinic / barinis || barintic / barintis || barimfic / barimfis || barinric / barinris || bariŋkoc / baringkos  || barinnoc / barinnos || (barinyc / barinyos =>) bariñoc / barinhos || bariñic / barinhis || barintqic / barintshis || barimfi͠ic / barimfyis || barniri͠ic / barniryis || bariŋkyc / baringkyos || (barini͠oc / barinyos =>) bariñoc / barinhos || (barinys / barinyoc =>) bariños / barinhoc  
| bariñic / barinhis || barintqic / barintshis || barimfi͠ic / barimfyis || barniri͠ic / barniryis || bariŋkyc / baringkyos || (barini͠oc / barinyos =>) bariñoc / barinhos || (barinys / barinyoc =>) bariños / barinhoc  
|-
|-
! 3SG  
! 3SG  
| barinit  || barintit || barimfit  || barinrit || bariŋkot / baringkot  || barinnot || (barinyt / barinyot =>) bariñot / barinho || bariñit / barinhit || barintqit / barintshit || barimfi͠it / barimfyit || barniri͠it / barniryit || bariŋkyt / baringkyot || (barini͠ot / barinyot =>) bariñot / barinhot  || (barinyŧ / barinyoth or barinyott =>) bariñoŧ / barinhoth or barinhott
| bariñit / barinhit || barintqit / barintshit || barimfi͠it / barimfyit || barniri͠it / barniryit || bariŋkyt / baringkyot || (barini͠ot / barinyot =>) bariñot / barinhot  || (barinyŧ / barinyoth or barinyott =>) bariñoŧ / barinhoth or barinhott
|-
|-
! 1PL  
! 1PL  
| barinim  || barinto || barimfo || barinro || (bariŋkomuc / baringkomüs =>) bariŋkwc / baringkus|| (barinnomuc / barinnomüs =>) barinnwc / barinnus || (barinyf / barinyof =>) bariñof / barinhof || bariñim / barinhim || barintqimo / barintshimo|| barimfimo || barinrimo / barinrimo || bariŋkymuc / baringkyomüs || (barini͠omuc / barinyomüs =>) bariñomuc / barinhomüs|| (barinyƥ / barinyofh =>) bariñoƥ or bariñyƥ / barinhofh  
| bariñim / barinhim || barintqimo / barintshimo|| barimfimo || barinrimo / barinrimo || bariŋkymuc / baringkyomüs || (barini͠omuc / barinyomüs =>) bariñomuc / barinhomüs|| (barinyƥ / barinyofh =>) bariñoƥ or bariñyƥ / barinhofh  
|-
|-
! 2PL  
! 2PL  
| barinitc / barinits || barintitc / barintits || barimfitc/barimfits || barinritc/barinrits || (bariŋkotic / baringkotis =>) bariŋkic / baringkis || (barinnotic / barinnotis =>) barinnic / barinnis || (barinyz / barinyoz =>) bariñoz / barinhoz || bariñitc / barinhits || barintqitc / barintshits || barimfiti / barimfiti || barniriti / barniriti || (bariŋkytic / baringkyotis =>) bariŋkytc / baringkyots || (barini͠otic / barinyotis => bariñotic / barinhotis =>) bariñotc / barinhots || (barinyƶ̆ / barinyozh =>) bariñoƶ̆ or bariñyƶ̆ / barinhozh
| bariñitc / barinhits || barintqitc / barintshits || barimfiti / barimfiti || barniriti / barniriti || (bariŋkytic / baringkyotis =>) bariŋkytc / baringkyots || (barini͠otic / barinyotis => bariñotic / barinhotis =>) bariñotc / barinhots || (barinyƶ̆ / barinyozh =>) bariñoƶ̆ or bariñyƶ̆ / barinhozh
|-
|-
! 3PL  
! 3PL  
| barinin || barintin || barimfin || barinrin || bariŋkona / baringkona (bariŋka / baringka ?) || (barinnona ->) barinna || (barinyn / barinyon ->) bariñon / barinhon || bariñin / barinhin || barintqin / barintshin || barimfi͠in / barimfyin || barniri͠in / barniryin || bariŋkyna / baringkyona (bariŋkæ̊,bariŋki͠a/baringkya ?)|| (barini͠ona / barinyona =>) bariñona / barinhona (bariña/barinha ?)|| (barinyƿ / barinyowi ->) bariñoƿ / barinhowi
| bariñin / barinhin || barintqin / barintshin || barimfi͠in / barimfyin || barniri͠in / barniryin || bariŋkyna / baringkyona (bariŋkæ̊,bariŋki͠a/baringkya ?)|| (barini͠ona / barinyona =>) bariñona / barinhona (bariña/barinha ?)|| (barinyƿ / barinyowi ->) bariñoƿ / barinhowi
|-
|-
! 2FORMAL  
! 2FORMAL  
| (barinne =>) barine || barinte || barimfe || barinre || bariŋke / baringke || barinne || (barini͠e / barinye ->) bariñe / barinhe|| barinine / barinine || barintqe  / barintshe || (barimfii͠e / barimfiye =>) barimfi͠e / barimfye || (barnirii͠e / barniriye =>) barniri͠e / barnirye || bariŋki͠e / baringkye || (barini͠e / barinye ->) bariñe / barinhe || (barinyƶ, barinyœ / barinyodh, barinyoo =>) bariñoƶ, bariñoœ / barinhodh, barinhoo
| barinine / barinine || barintqe  / barintshe || (barimfii͠e / barimfiye =>) barimfi͠e / barimfye || (barnirii͠e / barniriye =>) barniri͠e / barnirye || bariŋki͠e / baringkye || (barini͠e / barinye ->) bariñe / barinhe || (barinyƶ, barinyœ / barinyodh, barinyoo =>) bariñoƶ, bariñoœ / barinhodh, barinhoo
|}
|}


But it is debated whether orthography should reflect better the palatalization and some write : ''barintqi, barintqic, barintqit, barintqimo, barintqitc, barintqin''.
But it is debated whether orthography should reflect better the palatalization and some write : ''barintqi, barintqic, barintqit, barintqimo, barintqitc, barintqin''.
173

edits