Literature:Schleicher's fable: Difference between revisions

m Rearranging to chronological PIE interpretations
Dillon (talk | contribs)
No edit summary
 
(37 intermediate revisions by 4 users not shown)
Line 16: Line 16:
On a hill, a sheep that had no wool saw horses, one of them pulling a heavy wagon, one carrying a big load, and one carrying a man quickly. The sheep said to the horses: "My heart pains me, seeing a man driving horses". The horses said: "Listen, sheep, our hearts pain us when we see this: a man, the master, makes the wool of the sheep into a warm garment for himself. And the sheep has no wool". Having heard this, the sheep fled into the plain.
On a hill, a sheep that had no wool saw horses, one of them pulling a heavy wagon, one carrying a big load, and one carrying a man quickly. The sheep said to the horses: "My heart pains me, seeing a man driving horses". The horses said: "Listen, sheep, our hearts pain us when we see this: a man, the master, makes the wool of the sheep into a warm garment for himself. And the sheep has no wool". Having heard this, the sheep fled into the plain.


==PIE (Schleicher, 1868)==
==Proto-Indo-European (PIE)==
===Schleicher, 1868===
<big>Avis akvāsas ka</big>
<big>Avis akvāsas ka</big>


Avis, jasmin varnā na ā ast, dadarka akvams, tam, vāgham garum vaghantam, tam, bhāram magham, tam, manum āku bharantam. Avis akvabhjams ā vavakat: kard aghnutai mai vidanti manum akvams agantam. Akvāsas ā vavakant: krudhi avai, kard aghnutai vividvant-svas: manus patis varnām avisāms karnauti svabhjam gharmam vastram avibhjams ka varnā na asti. Tat kukruvants avis agram ā bhugat.
:Avis, jasmin varnā na ā ast, dadarka akvams, tam, vāgham garum vaghantam, tam, bhāram magham, tam, manum āku bharantam. Avis akvabhjams ā vavakat: kard aghnutai mai vidanti manum akvams agantam. Akvāsas ā vavakant: krudhi avai, kard aghnutai vividvant-svas: manus patis varnām avisāms karnauti svabhjam gharmam vastram avibhjams ka varnā na asti. Tat kukruvants avis agram ā bhugat.


==PIE (Hirt, 1939)==
===Hirt, 1939===
<big>Owis ek’wōses-kʷe</big>
<big>Owis ek’wōses-kʷe</big>


Owis, jesmin wьlənā ne ēst, dedork’e ek’wons, tom, woghom gʷьrum weghontm̥, tom, bhorom megam, tom, gh’ьmonm̥ ōk’u bherontm̥. Owis ek’womos ewьwekʷet: k’ērd aghnutai moi widontei gh’ьmonm̥ ek’wons ag’ontm̥. Ek’wōses ewьwekʷont: kl’udhi, owei!, k’ērd aghnutai vidontmos: gh’ьmo, potis, wьlənām owjôm kʷr̥neuti sebhoi ghʷermom westrom; owimos-kʷe wьlənā ne esti. Tod k’ek’ruwos owis ag’rom ebhuget.
:Owis, jesmin wьlənā ne ēst, dedork’e ek’wons, tom, woghom gʷьrum weghontm̥, tom, bhorom megam, tom, gh’ьmonm̥ ōk’u bherontm̥. Owis ek’womos ewьwekʷet: k’ērd aghnutai moi widontei gh’ьmonm̥ ek’wons ag’ontm̥. Ek’wōses ewьwekʷont: kl’udhi, owei!, k’ērd aghnutai vidontmos: gh’ьmo, potis, wьlənām owjôm kʷr̥neuti sebhoi ghʷermom westrom; owimos-kʷe wьlənā ne esti. Tod k’ek’ruwos owis ag’rom ebhuget.


==PIE (Lehmann and Zgusta, 1979)==
===Lehmann and Zgusta, 1979===
 
<big>Owis eḱwōskʷe</big>
Owis eḱwōskʷe


:Gʷərēi owis, kʷesjo wl̥hnā ne ēst, eḱwōns espeḱet, oinom ghe gʷr̥um woǵhom weǵhontm̥, oinomkʷe meǵam bhorom, oinomkʷe ǵhm̥enm̥ ōḱu bherontm̥. Owis nu eḱwobh(j)os (eḱwomos) ewewkʷet: "Ḱēr aghnutoi moi eḱwōns aǵontm̥ nerm̥ widn̥tei". Eḱwōs tu ewewkʷont: "Ḱludhi, owei, ḱēr ghe aghnutoi n̥smei widn̥tbh(j)os (widn̥tmos): nēr, potis, owiōm r̥ wl̥hnām sebhi gʷhermom westrom kʷrn̥euti. Neǵhi owiōm wl̥hnā esti". Tod ḱeḱluwōs owis aǵrom ebhuget.
:Gʷərēi owis, kʷesjo wl̥hnā ne ēst, eḱwōns espeḱet, oinom ghe gʷr̥um woǵhom weǵhontm̥, oinomkʷe meǵam bhorom, oinomkʷe ǵhm̥enm̥ ōḱu bherontm̥. Owis nu eḱwobh(j)os (eḱwomos) ewewkʷet: "Ḱēr aghnutoi moi eḱwōns aǵontm̥ nerm̥ widn̥tei". Eḱwōs tu ewewkʷont: "Ḱludhi, owei, ḱēr ghe aghnutoi n̥smei widn̥tbh(j)os (widn̥tmos): nēr, potis, owiōm r̥ wl̥hnām sebhi gʷhermom westrom kʷrn̥euti. Neǵhi owiōm wl̥hnā esti". Tod ḱeḱluwōs owis aǵrom ebhuget.


==PIE (Adams, 1997)==
===Adams, 1997===
<big>H<sub>2</sub>óu̯is h<sub>1</sub>ék̂u̯ōs-kʷe</big>


<big>H<sub>2</sub>óu̯is h<sub>1</sub>ék̂u̯ōs-kʷe</big>
:Gʷr̥hₓḗi h₂óu̯is, kʷési̯o u̯lh₂néh₄ ne (h₁é) est, h₁ék̂u̯ons spék̂et, h₁oinom ghe gʷr̥hₓúm u̯óĝhom u̯éĝhontm̥ h₁oinom-kʷe méĝhₐm bhórom, h₁oinom-kʷe ĝhménm̥ hₓṓk̂u bhérontm̥. h₂óu̯is tu h₁ek̂u̯oibh(i̯)os u̯eukʷét: 'k̂ḗr hₐeghnutór moi h₁ék̂u̯ons hₐéĝontm̥ hₐnérm̥ u̯idn̥téi. h₁ék̂u̯ōs tu u̯eukʷónt: 'k̂ludhí, h₂óu̯ei, k̂ḗr ghe hₐeghnutór n̥sméi u̯idn̥tbh(i̯)ós. hₐnḗr, pótis, h₂éu̯i̯om r̥ u̯l̥h₂néhₐm sebhi kʷr̥néuti nu gʷhérmom u̯éstrom néĝhi h₂éu̯i̯om u̯l̥h₂néhₐ h₁ésti.' Tód k̂ek̂luu̯ṓs h₂óu̯is hₐéĝrom bhugét.


:[Gʷr̥h<sub>x</sub>ḗi] h<sub>2</sub>óu̯is, kʷési̯o u̯lh<sub>2</sub>néh<sub>4</sub> ne (h<sub>1</sub>é) est, h<sub>1</sub>ék̂u̯ons spék̂et, h<sub>1</sub>oinom ghe gʷr̥h<sub>x</sub>úm u̯óĝhom u̯éĝhontm̥ h<sub>1</sub>oinom-kʷe ĝ méĝh<sub>a</sub>m bhórom, h<sub>1</sub>oinom-kʷe ĝhménm̥ h<sub>x</sub>ṓk̂u bhérontm̥. h<sub>2</sub>óu̯is tu h<sub>1</sub>ek̂u̯oibh(i̯)os u̯eukʷét: 'k̂ḗr h<sub>a</sub>eghnutór moi h<sub>1</sub>ék̂u̯ons h<sub>a</sub>éĝontm̥ h<sub>a</sub>nérm̥ u̯idn̥téi. h<sub>1</sub>ék̂u̯ōs tu u̯eukʷónt: 'k̂ludhí, h<sub>2</sub>óu̯ei, k̂ḗr ghe h<sub>a</sub>eghnutór n̥sméi u̯idn̥tbh(i̯)ós. h<sub>a</sub>nḗr, pótis, h<sub>2</sub>éu̯i̯om r̥ u̯l̥h<sub>2</sub>néh<sub>a</sub>m sebhi kʷr̥néuti nu gʷhérmom u̯éstrom néĝhi h<sub>2</sub>éu̯i̯om u̯l̥h<sub>2</sub>néh<sub>a</sub> h<sub>1</sub>ésti.' Tód k̂ek̂luu̯ṓs h<sub>2</sub>óu̯is h<sub>a</sub>éĝrom bhugét.
===Lühr, 2008===
<big>h<sub>2</sub>ówis h<sub>1</sub>ék’wōsk<sup>w</sup>e</big>


==PIE (Kortlandt, 2007)==
:h₂ówis, (H)jésmin h₂wlh₂néh₂ ne éh₁est, dedork'e (h₁)ék'wons, tóm, wóg'ʰom gʷérh₂um wég'ʰontm, tóm, bʰórom még'oh₂m, tóm, dʰg'ʰémonm h₂oHk'ú bʰérontm. h₂ówis (h₁)ék'wobʰos ewewkʷe(t): k'ḗrd h₂gʰnutoj moj widntéj dʰg'ʰmónm (h₁)ék'wons h₂ég'ontm. (h₁)ék'wōs ewewkʷ: k'ludʰí, h₂ówi! k'ḗrd h₂gʰnutoj widntbʰós: dʰg'ʰémō(n), pótis, h₂wlnéh₂m h₂ówjom kʷnewti sébʰoj gʷʰérmom wéstrom; h₂éwibʰoskʷe h₂wlh₂néh₂ né h₁esti. Tód k'ek'luwṓs h₂ówis h₂ég'rom ebʰuge(t).


===Kortlandt, 2007 (revised 2010)===
<big>ʕʷeuis ʔkeuskʷe</big>
<big>ʕʷeuis ʔkeuskʷe</big>


:ʕʷeuis iosmi ʕuelʔn neʔst ʔekuns ʔe 'dērkt, tom 'gʷrʕeum uogom ugentm, tom m'geʕm borom, tom dgmenm ʔoʔku brentm. ʔe uēukʷt ʕʷeuis ʔkumus: kʷntske ʔmoi kērt ʕnerm ui'denti ʔekuns ʕ'gentm. ʔe ueukʷnt ʔkeus: kludi ʕʷuei, kʷntske nsmi kērt ui'dntsu: ʕnēr potis ʕʷuiom ʕulʔenm subi gʷormom uestrom kʷrneuti, ʕʷuimus kʷe ʕuelʔn neʔsti. To'd kekluus ʕʷeuis ʕe'grom ʔe bēu'gd.
:ʕʷeuis i ʕueli nēʔst ʔeḱ:ums uēit:, t:o kʷ'rʕeum uoḱom uḱent:m, t:o mḱ'eʕm porom, t:o tḱmenm ʔoʔḱ:u prent:m. uēuk:t ʕʷeuis ʔiḱ:uos, ʕetḱo ʔme ḱ:ērt ʕnerm uit'ent:i ʔeḱ:ums ʕḱ'ent:m. ueuk:nt: iḱ:ues, ḱ:luti ʕʷue, ʕetḱo nsme ḱ:ērt: uit'ent:i, ʕnēr p:ot:is ʕʷuiom ʕueli sue kʷermom uesti kʷ:rneut:i, ʕʷuei kʷ:e ʕueli neʔsti. t:o ḱ:eḱ:luus ʕʷeuis pleʕnom pēuk't.
 
<big>After the separation of Anatolian and Tocharian:</big>
 
:ʕʷeuis ioi ʕulʔneʕ nēʔs ʔeḱuns ʔe uēi'd, tom 'gʷrʕeum uoǵom ueǵontm, tom m'ǵeʕm borom, tom dǵmenm ʔoʔḱu berontm. ʔe uēuk ʕʷeuis ʔeḱumus, ʕedǵo ʔmoi ḱēr'd ʕnerm ui'denti ʔeḱuns ʕe'ǵontm. ʔe ueukn'd ʔiḱues, ḱludi ʕʷuei, ʕedǵo nsmi ḱēr'd ui'denti, ʕnēr potis ʕʷuiom ʕulʔneʕm subi gʷermom uesti kʷrneuti, ʕʷuimus kʷe ʕulʔneʕ neʔsti. to'd ḱeḱluus ʕʷeuis pleʕnom bēu'g.
 
<big>Satəm Indo-European</big>
 
:ʕʷeuiṣ ioi ʕulʔneʕ nēs ʔeḱuns ʔe uēi’d, tom ’gʷrʕum uoǵom ueǵontm, tom me’ǵām borom, tom ǵmenm ʔoʔḱu berontm. ʔe uēuk ʕʷeuiṣ ʔeḱumuṣ, ʕedǵoi ʔmoi ḱēr’d ʕnerm ui’denti ʔeḱuns ʕe’ǵontm. ʔe ueukn’d ʔeḱues, ḱludi ʕʷeuei, ʕedǵoi nsmi ḱēr’d ui’denti, ʕnēr potiṣ ʕʷeuiom ʕulʔnām subi gʷermom uesti kʷrneuti, ʕʷeuimuṣ kʷe ʕulʔneʕ neʔsti. to’d ḱeḱluuṣ ʕʷeuiṣ pleʕnom ʔe bēu’g.
 
===Byrd, 2013===
<big>H₂óu̯is h₁éḱu̯ōs-kʷe</big>
 
:h₂áu̯ei̯ h₁i̯osméi̯ h₂u̯l̥h₁náh₂ né h₁ést, só h₁éḱu̯oms derḱt. só gʷr̥hₓúm u̯óǵʰom u̯eǵʰed; só méǵh₂m̥ bʰórom; só dʰǵʰémonm̥ h₂ṓḱu bʰered. h₂óu̯is h₁ékʷoi̯bʰi̯os u̯eu̯ked: "dʰǵʰémonm̥ spéḱi̯oh₂ h₁éḱu̯oms-kʷe h₂áǵeti, ḱḗr moi̯ agʰnutor". h₁éḱu̯ōs tu u̯eu̯kond: "ḱludʰí, h₂ou̯ei̯! tód spéḱi̯omes, n̥sméi̯ agʰnutór ḱḗr: dʰǵʰémō, pótis, sē h₂áu̯i̯es h₂u̯l̥h₁náh₂ gʷʰérmom u̯éstrom u̯ept, h₂áu̯ibʰi̯os né h₁esti". tód ḱeḱluu̯ṓs h₂óu̯is h₂aǵróm bʰuged.


==PIE (Lühr, 2008)==
===Melchert, 2009 (revised 2014)===
<big>h<sub>2</sub>ówis h<sub>1</sub>ék’wōsk<sup>w</sup>e</big>
<big>H₂ówis (h₁)ék̂wōs-kʷe</big>
 
:h₂áwej h₁josméj h₂wl̥h₁náh₂ né h₁ést, só h₁ék̂woms derk̂t. só gʷr̥hₓúm wóĝhom wéĝhet; só méĝh₂m̥ bhórom; só (dh)gĥémonm̥ h₂ṓk̂u bhéret. h₂ówis h₁ék̂wojbh(j)os wéwk(ʷ)et: (dh)ĝhémonm̥ spék̂joh₂ h₁ék̂woms h₁jós h₂áĝeti, k̂ḗr moj aghnutór. h₁ék̂wōs tu wéwkʷont: k̂ludhí, h₂owei! tód spék̂jomes/n, n̥sméi aghnutór k̂ḗr: (dh)ĝhémō pótis sē h₂áwjōm h₂wl̥h₁nā́h₁ gʷhérmom wéstrom (h₁)wébht, h₂áwibh(j)os tu h₂wl̥h₁náh₂ né h₁ésti. tód k̂ek̂luwṓs h₂ówis h₂aĝróm bhugét.


h<sub>2</sub>ówis, (H)jésmin h<sub>2</sub>wlh<sub>2</sub>néh<sub>2</sub> ne éh<sub>1</sub>est, dedork’e (h<sub>1</sub>)ék’wons, tóm, wóg’<sup>h</sup>om g<sup>w</sup>érh<sub>2</sub>um wég’<sup>h</sup>ontm, tóm, b<sup>h</sup>órom még’oh<sub>2</sub>m, tóm, d<sup>h</sup>g’<sup>h</sup>émonm h<sub>2</sub>oHk’ú b<sup>h</sup>érontm. h<sub>2</sub>ówis (h<sub>1</sub>)ék’wob<sup>h</sup>os ewewk<sup>w</sup>e(t): k’ḗrd h<sub>2</sub>g<sup>h</sup>nutoj moj widntéj d<sup>h</sup>g’<sup>h</sup>mónm (h<sub>1</sub>)ék’wons h<sub>2</sub>ég’ontm. (h<sub>1</sub>)ék’wōs ewewk<sup>w</sup>: k’lud<sup>h</sup>í, h<sub>2</sub>ówi! k’ḗrd h<sub>2</sub>g<sup>h</sup>nutoj widntb<sup>h</sup>ós: d<sup>h</sup>g’<sup>h</sup>émō(n), pótis, h<sub>2</sub>wlnéh<sub>2</sub>m h<sub>2</sub>ówjom k<sup>w</sup>newti séb<sup>h</sup>oj g<sup>wh</sup>érmom wéstrom; h<sub>2</sub>éwib<sup>h</sup>osk<sup>w</sup>e h<sub>2</sub>wlh<sub>2</sub>néh<sub>2</sub> né h<sub>1</sub>esti. Tód k’ek’luwṓs h<sub>2</sub>ówis h<sub>2</sub>ég’rom eb<sup>h</sup>uge(t).
[[Category:Translation exercises]]
[[Category:Fables]]
[[Category:Harākti]]
[[Category:Translated works in Harākti]]
[[Category:Yassi]]
[[Category:Translated works in Yassi]]
[[Category:Translated works in Soc'ul']]
[[Category:Translated works in Guimin]]
[[Category:Translated works in Luthic]]
[[Category:Translated works in Oltic]]
[[Category:Translated works in Azimasi]]
[[Category:Translated works in Old Yaraji]]


==Atlantic==
==Atlantic==
Line 115: Line 144:
===Backstory===
===Backstory===
When '''[[Yassi language|Yassi]]''' was discovered by Western linguists, they first thought it was an Iranian, at least Indo-Iranian, language and therefore translated the Schleicher's fable into Yassi for comparison purposes. Though it was then discovered that Yassi rather belongs to the Uralic family, a significant part of its vocabulary remains Iranian: Words like ās (horse), maz (big), wazan (wagon, cart) and wok (sheep) are loanwords from (Eastern?) Proto or Old Iranian.  
When '''[[Yassi language|Yassi]]''' was discovered by Western linguists, they first thought it was an Iranian, at least Indo-Iranian, language and therefore translated the Schleicher's fable into Yassi for comparison purposes. Though it was then discovered that Yassi rather belongs to the Uralic family, a significant part of its vocabulary remains Iranian: Words like ās (horse), maz (big), wazan (wagon, cart) and wok (sheep) are loanwords from (Eastern?) Proto or Old Iranian.  
[[Category:Translation exercises]]
[[Category:Fables]]
[[Category:Harākti]]
[[Category:Translated works in Harākti]]
[[Category:Yassi]]
[[Category:Translated works in Yassi]]


== Avendonian ==
== Avendonian ==
Line 128: Line 150:
El scapo segui a li peredi: "El erte mede me smerta, seianti uno menisco drivanti peredi." Li peredi seguin: "lose, scapo, li erte nosde nos smertan cando vi seiamos eco: uno menisco, el ero, mace la vula d'el scapo en una cleditio varma per se. E'l scapo ne abe nila vula."
El scapo segui a li peredi: "El erte mede me smerta, seianti uno menisco drivanti peredi." Li peredi seguin: "lose, scapo, li erte nosde nos smertan cando vi seiamos eco: uno menisco, el ero, mace la vula d'el scapo en una cleditio varma per se. E'l scapo ne abe nila vula."
Posde orenti eco, el scapo flovo en la evanita.
Posde orenti eco, el scapo flovo en la evanita.
== Soc'ul' ==
'''<big>Nivlaux Neinei</big>
'''Mum'ay eý, añ'uc'iý neinei nivlaux āhñ'in' nivla xen'e, āhñ'ihtsireu jál a r'úh m'eian, āhucuzax jál ád hum xeuiad, āhñ'ihcuzax hez'i r'úl jál a cé.
'''Añ'xauc nivlaux neinei:
'''"Sectabl'a ehc', āhsehuc' cé āhhanr'úí neinei."
'''Añ'xauc neinei:
'''"Cozuei, cuoj nivlaux, sectabl'a ehc' xil eý āhsecuc':
'''atx cé, riýan, al tsed' coil je nivla nivlaux xenuz.
'''Āhñ'in' nivla xen'e nivlaux."
'''Miu añ'uei, añ'jeiñño nivlaux mim'uj je.
{{interlinear
|Nivlaux Neinei
|{wooly animal} horse.PL
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Mum'ay eý, añ'-uc'-(i)ý neinei nivlaux āh-ñ'in' nivla xen'e, āh-ñ'ih-tsireu jál a r'úh m'eian, āh-u-cuzax jál ád hum xeuiad, āh-ñ'ih-cuzax hez'i r'úl jál a cé.
|hill at CL4>CL4-see-PASS horse.PL {wooly animal} REL-COP.CL4>CL4 wool without REL-CL4>CL2-pull one ACC.CL2 wagon heavy REL-CL4>CL5-carry one ACC.CL5 load big REL-CL4>CL2-carry {{gcl|ADVZ|adverbializer}} quickly one ACC.CL2 man
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Añ'-xauc nivlaux neinei:
|CL4>CL4-say {wooly animal} horse.PL
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|"Sec-tabl'a ehc', āh-seh-uc' cé āh-han-r'úí neinei."
|1>1-hurt.PASS heart REL-1>CL2-see man REL-CL2>CL4-drive horse.PL
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Añ'-xauc neinei:
|CL4>CL4-say horse.PL
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|"Coz-uei, cuoj nivlaux, sec-tabl'a ehc' {xil eý} āh-sec-uc':
|2>2-hear VOC {wooly animal} 1>1-hurt.PASS heart when REL-1>1-see
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|atx cé, riýan, al tsed' coil je nivla nivlaux xenuz.
|make man master ACC.CL3 clothes REFL for wool {wooly animal} from
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Āh-ñ'in' nivla xen'e nivlaux."
|REL-COP.CL4>CL4 wool without {wooly animal}
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Miu añ'-uei, añ'-jeiñño nivlaux mim'uj je.
|PROG CL4>CL4-hear, CL4>CL4-flee {wooly animal} plain to
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
== Guimin ==
'''<big>Вэллсәр гьу Икӏвәм</big>
'''Тӏуъмбыънэ, вэллсәр бурд нибәртӏды икӏвәм диркӏнинтӏ, эв тӏэ̄сә̄м вәрдон гыро̄ иъмәнцӏрэ̄игъ, эв тӏэ̄сә̄м бирн мигъ бырәнцӏ, гьу эв тӏэ̄сә̄м вӣър бырәнцӏ тӏукӏэ̄.
'''Вэллсәр икӏвәмәс якӏатӏ: кӏо
'''«Кӏэ̄р митиъ ыъттӏ кортӏ, вӣър вит икӏвәм ӣнтӏды.»
'''Икӏвәм якӏатӏ: кӏу
'''«О̄с дуътӏуъ, вэллсәр, кӏэ̄рм ы̄витиъ ыъсинтӏ кортӏ чӏӯниъ ы̄в сә диркӏинтӏды:
'''Вӣърәс, сәрвәрәс, кӏәндж тӏипӏ сӣ бурдӯъ вэллръис упӏтӏ.
'''Гьу вэллсәр бурд нибәртӏ.»
'''О̄с сә дуънәнцӏды, вэллсәр ареиндэ сәнтӏытӏгьэ.
/ˈweɬːsær hu ˈikʼwæm | ˈtʼuˤmbɨˤne | ˈweɬːsær burd niˈbærtʼdɨ ˈikʼwæm dirˈkʼnintʼ | ew ˈtʼeːsæːm ˈwærdon gɨˈroː iˤˈmænt͡sʼreːiʁ | ew ˈtʼeːsæːm birn miʁ bɨˈrænt͡sʼ | hu ew ˈtʼeːsæːm wiˤːr bɨˈrænt͡sʼ ˈtʼukʼeː | ˈweɬːsær ˈikʼwæmæs ˈjɑkʼɑtʼ | kʼo kʼeːr ˈmitiˤ ɨˤtʼː kortʼ | wiˤːr wit ˈikʼwæm ˈiːntʼdɨ | ˈikʼwæm ˈjɑkʼɑtʼ | kʼu | oːs ˈduˤtʼuˤ | ˈweɬːsær | kʼeːrm ˈɨːwitiˤ ɨˤˈsintʼ kortʼ ˈt͡ʃʼuːniˤ ɨːw sæ dirˈkʼintʼdɨ | wiˤːˈræs | sæˈrwæræs | kʼænd͡ʒ tʼipʼ siː burduˤː ˈweɬːr̥is upʼtʼ | hu ˈweɬːsær burd niˈbærtʼ | oːs sæ duˤˈnænt͡sʼdɨ | ˈweɬːsær ˈɑrjeinde ˈsæntʼɨtʼhe/
[ˈweɬːsær hu ˈikʼwæm | ˈt̪ˤʼuˤmˤbˤɨˤn̪ˤe | ˈweɬːsær burd niˈbærtʼɘdɨ ˈikʼwæm dirˈkʼnintʼ | ew ˈtʼeːsæːm ˈwærdon gɨˈroː iˤˈmˤænt͡sʼreːiʁ | ew ˈtʼeːsæːm birn miʁ bɨˈrænt͡sʼ | hu ew ˈtʼeːsæːm wˤiˤːr bɨˈrænt͡sʼ ˈtʼʉkʼeː | ˈweɬːsær ˈikʼwæmæs ˈjɑkʼɑtʼ | kʼo kʼeːr ˈmit̪ˤe ɨˤt̪ˤʼː kortʼ | wˤiˤːr wit ˈikʼwæm ˈiːntʼɘdɨ | ˈikʼwæm ˈjɑkʼɑtʼ | kʼu | oːs ˈd̪ˤuˤt̪ˤʼo | ˈweɬːsær | kʼeːrm ˈɨːwit̪ˤe ɨˤˈs̪ˤintʼ kortʼ ˈt͡ʃʼʉːn̪ˤe ɨːw sæ dirˈkʼintʼɘdɨ | wˤiˤːˈræs | sæˈrwæræs | kʼænd͡ʒ tʼipʼ siː burd̪ˤoː ˈweɬːr̥is upʼtʼ | hu ˈweɬːsær burd niˈbærtʼ | oːs sæ d̪ˤuˤˈn̪ˤænt͡sʼɘdɨ | ˈweɬːsær ˈɐrjeinde ˈsæntʼɨtʼhe]
{{interlinear
|Тӏуъмб-ыънэ, вэлл-сәр бурд ни-бәртӏ-ды икӏв-әм диркӏнинтӏ, эв тӏэ̄сә̄м вәрдон гыро̄ иъмәнцӏ-рэ̄игъ, эв тӏэ̄сә̄м бирн мигъ бырәнцӏ, гьу эв тӏэ̄сә̄м вӣър бырәнцӏ тӏукӏ-э̄.
|hill-{{gcl|SPR|superessive}} sheep-SG.ERG wool NEG-have.IPFV.PST.F.SG-ATTR horse-PL.ABS see.PFV.PST.M.SG one 3PL.M.{{gcl|GEN2|genitive 2}} wagon heavy take.IPFV.PST.PTCP-{{gcl|PRETRANS|pretranslative}} one 3PL.M.{{gcl|GEN2|genitive 2}} load big carry.IPFV.PST.PTCP and one 3PL.M.{{gcl|GEN2|genitive 2}} man carry.IPFV.PST.PTCP quick-ADV
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Вэлл-сәр икӏв-әмәс якӏатӏ: кӏо
|sheep-SG.ABS horse-PL.DAT say.PFV.PST.F.SG {{gcl|REP|reportative}}.F
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|«Кӏэ̄р митиъ ыъттӏ кортӏ, вӣър вит икӏв-әм ӣнтӏ-ды.»
|heart.ABS 1SG.{{gcl|GEN1|genitive 1}} be.IPFV.NPST.N.SG painful man CAUS.M horse-PL.ABS go.IPFV.NPST.M.PL-ATTR
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Икӏв-әм якӏатӏ: кӏу
|horse-PL.ABS say.PFV.PST.F.SG {{gcl|REP|reportative}}.M
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|«О̄с дуътӏуъ, вэлл-сәр, кӏэ̄р-м ы̄витиъ ыъсинтӏ кортӏ чӏӯниъ ы̄в сә диркӏинтӏ-ды:
|ear.ABS give.PFV.IMP.N.SG sheep-SG.ABS heart.ABS-PL.ABS {{gcl|1EXCL|first person exclusive}}.{{gcl|GEN1|genitive 1}} be.IPFV.NPST.N.PL painful when {{gcl|1EXCL|first person exclusive}}.ABS DEM see.PFV.PRES.M.PL-ATTR
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Вӣър-әс, сәрвәр-әс, кӏәндж тӏипӏ сӣ бурд-ӯъ вэлл-ръис упӏтӏ.
|man-SG.ERG master-SG.ERG clothing warm REFL.DAT wool-SG.INSTR sheep-SG.{{gcl|GEN2|genitive 2}} make.PFV.PRES.M.SG
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Гьу вэлл-сәр бурд ни-бәртӏ.»
|and sheep-SG.ERG wool NEG-have.IPFV.PST.F.SG
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|О̄с сә дуънәнцӏ-ды, вэлл-сәр аре-индэ сәнтӏытӏ-гьэ.
|ear.ABS DEM give.PFV.PST.PTCP-ATTR sheep-SG.ABS plain-ILL go.PFV.PST.F.SG-{{gcl|VALINC|valency increaser}}
||display-messages=no|italics1=yes|italics2=no|italics3=no}}
In other scripts:
'''<big>Wełłsär hu Ik'wäm</big>
'''T'uˤmbyˤne, wełłsär burd nibärt'dy ik'wäm dirk'nint', ew t'ēsǟm wärdon gyrō iˤmänc'rēiğ, ew t'ēsǟm birn miğ byränc', hu ew t'ēsǟm wīˤr byränc' t'uk'ē. Wełłsär ik'wämäs jak'at': k'o "K'ēr mitiˤ yˤtt' kort', wīˤr wit ik'wäm īnt'dy." Ik'wäm jak'at': k'u "Ōs duˤt'uˤ, wełłsär, k'ērm ȳwitiˤ yˤsint' kort' č'ūniˤ ȳw sä dirk'int'dy: Wīˤräs, särwäräs, k'änǯ t'ip' sī burdūˤ wełłrhis up't'. Hu wełłsär burd nibärt'." Ōs sä duˤnänc'dy, wełłsär arjeinde sänt'yt'he.
'''<big>وېڝّسار هو يࢰوام</big>
'''طوعمبێعنې, وېڝّسار بورد نيبارطدێ يࢰوام ديرࢰنينط, ېو طېسام واردۈن گێرۈ يعمانضرېيغ, ېو طېسام بيرن ميغ بێرانض, هو ېو طېسام ويعر بێرانض طوࢰې. وېڝّسار يࢰواماس جآࢰآط: ࢰۈ "ࢰېر ميتيع ێعطّ كۈرط, ويعر ويت يࢰوام ينطدێ." يࢰوام جآࢰآط: ࢰو "ۈس دوعطوع, وېڝّسار, ࢰېرم ێويتيع ێعسينط كۈرط ڃونيع ێو سا ديرࢰينطدێ: ويعراس, سارواراس, ࢰانج طيڣ سي بوردوع وېڝّريس وڣط. هو وېڝّسار بورد نيبارط." ۈس سا دوعنانضدێ, وېڝّسار آريېيندې سانطێطهې.
'''<big>ვეჹჹსა̈რ ჰუ იკვა̈მ</big>
'''ტუჾმბი̈ჾნე, ვეჹჹსა̈რ ბურდ ნიბა̈რტდი̈ იკვა̈მ დირკნინტ, ევ ტე̄სა̈̄მ ვა̈რდონ გი̈რო̄ იჾნა̈ნწრე̄იღ, ევ ტე̄სა̈̄მ ბირნ მიღ ბი̈რა̈ნწ, ჰუ ევ ტე̄სა̈̄მ ვი̄ჾრ ბი̈რა̈ნწ ტუკე̄. ვეჹჹსა̈რ იკვა̈მა̈ს ჲაკატ: კო "კე̄რ მითიჾ ი̈ჾტტ ქორტ, ვი̄ჾრ ვით იკვა̈მ ი̄ნტდი̈." იკვა̈მ ჲაკატ: კუ "ო̄ს დუჾტუჾ, ვეჹჹსა̈რ, კე̄რმ ი̈̄ვითიჾ ი̈ჾსინტ ქორტ ჭუ̄ნიჾ ი̈̄ვ სა̈ დირკინტდი̈: ვი̄ჾრა̈ს, სა̈რვა̈რა̈ს, კა̈ნჯ ტიპ სი̄ ბურდუ̄ჾ ვეჹჹჿის უპტ. ჰუ ვეჹჹსა̈რ ბურდ ნიბა̈რტ." ო̄ს სა̈ დუჾნა̈ნწდი̈, ვეჹჹსა̈რ არჲეინდე სა̈ნტი̈ტჰე.
==Luthic==
<big>La pecora e gl’aechi</big>
: Aena pecora ei, stava inu volla, saecau somi aechi: aen eisôro tirava aen pesante carro, aen anþer baerava aen mechio carico ed aen anþer transportava aen manno snele. La pecora roði all’aechi: “Mic piange ta haertene saecandu ce il mannu tratta l’aechi”. Gl’aechi roðirondo: “Ascoltâ, pecora: faur unse è penosu saecare ei, il mannu, l’unsar signore, sic taugi aena veste la volla pecore, mentre le pecore ristondo inu volla”. Dopo ascoltauða þatta, la pecora agr fliuga..
== Oltic ==
'''<big>Δὰντος άπε Οὺχρειδοι</big>
'''Γρε βρίγος, δὰντος νιάδ γλάνης ϝέλτ οὺχρειδους, οίνουσες κρέδοντουσες τρούμονες ϝέγνον, οίνουσες βέροντουσες μῆρονες βάσκιν, άπε οίνουσες χλωύτουσες βέροντουσες ϝίρον.
'''Δὰντος σέπτ πους οὺχρειδον: „Μοί κρίζον βρούσνατο, ϝέλοντος ϝίρον άγοντονες οὺχρειδους”.
'''Οὺχρειδοι σέποντ: „Κλούσι, δὰντε, ὰσρον κρίζης βρούσνοντο πὰν ϝέλομου σό: ϝίρος, κύριος, γνίετι αυ δὰντι γλάνης κόχτονες ντῶγαγνον κυι ζεῖς.
'''Άπε δὰντος γάβετι νέπε γλάνην”.
'''Κλίντο σό, δὰντος τέπτ πους μάγι.
{{interlinear
|Δὰντος άπε Οὺχρειδοι
|sheep-SG.NOM and stallion-PL.NOM
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Γρε βρίγ-ος, δὰντ-ος νιάδ γλάν-ης ϝέλ-τ οὺχρειδ-ους, οίν-ουσες κρέδ-οντ-ουσες τρούμ-ονες ϝέγν-ον, οίν-ουσες βέρ-οντ-ουσες μῆρ-ονες βάσκ-ιν, άπε οίν-ουσες χλωύτ-ουσες βέρ-οντ-ουσες ϝίρ-ον.
|on hill-SG.GEN sheep-SG.NOM without wool-SG.GEN se-3SG.PST.PFV stallion-PL.ACC one-M.PL.ACC.INDEF pull-PRES.PTCP-M.PL.ACC.INDEF heavy-M.SG.ACC.INDEF cart-SG.ACC one-M.PL.ACC.INDEF carry-PRES.PTCP-M.PL.ACC.INDEF heavy-M.SG.ACC.INDEF load-SG.ACC and one-M.PL.ACC.INDEF quick-M.PL.ACC.INDEF carry-PRES.PTCP-M.PL.ACC.INDEF man-SG.ACC
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Δὰντ-ος σέπ-τ πους οὺχρειδ-ον: „Μοί κρίζ-ον βρούσν-ατο, ϝέλ-οντ-ος ϝίρ-ον άγ-οντ-ονες οὺχρειδ-ους”.
|sheep-SG.NOM say-3SG.PST.PFV to stallion-PL.GEN 1SG.POSS heart-SG.NOM hurt-3SG.MID.PRES see-PRES.PTCP-M.SG.NOM.DEF man-SG.NOM drive-PRES.PTCP-M.SG.ACC.INDEF stallion-PL.ACC
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Οὺχρειδ-οι σέπ-οντ: „Κλούσ-ι, δὰντ-ε, ὰσρον κρίζ-ης βρούσν-οντο πὰν ϝέλ-ομου σό: ϝίρ-ος, κύρι-ος, γνί-ετι αυ δὰντ-ι γλάν-ης κόχτ-ονες ντῶγ-αγν-ον κυι ζεῖς.
|stallion-PL.NOM say-3PL.PST.PFV listen-2SG.IMP sheep-SG.VOC 1PL.POSS heart-PL.NOM hurt-3PL.MID.PRES when see-1PL.PRES DEM man-SG.NOM master-SG.NOM make-3SG.PRES from sheep-SG.GEN wool-PL.GEN warm-M.SG.ACC.INDEF clothing-DIM-SG.ACC for 3SG.M.REFL
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Άπε δὰντ-ος γάβ-ετι νέπε γλάν-ην”.
|and sheep-SG.NOM hold-3SG.PRES none wool-SG.ACC
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
<br>
{{interlinear
|Κλίν-το σό, δὰντ-ος τέπτ πους μάγ-ι.
|hear-MID.PST.PFV.PTCP DEM sheep-SG.NOM flee-3SG.PST.PFV to plain-SG.GEN
||display-messages=no|italics2=no|italics3=no}}
== Azimasi ==
<big>Kyvī kimākyvuh</big>
Kyvī loin iniħah vasivoh imākyvuh, īyh kyjinyh sīhoh yr ȳi, kyjinyh viyoh vȳv imiyī, kkyjinyh viyoh ki sīine saimī. Kyvī kivoh imākyvuh: "Meyst inykīh yve o me vasu ki, īyh aiyīth imākyvuh." Imākyvuh kivoh: "Avis, kyvī, nuystust inykīh yve o inu vaseimyh sa: kiyyh, synyh, sakīh loin y kyv a vit y a. Kkyvī loin iniħah." Yss i avisoh sa, kyvī īvoh a miv.
== Old Yaraji ==
'''<big>كوءبه كومرك</big>
'''بنجفط ان عرط ابه مركن ي يه برفط كوه بلنن دزكس اينه كوه كرشل ݣورن ازت كوءينه كوه همل يجه جن ازت كوءينه بيره
'''بطفط ابه اين مركن
'''نچط كصطم يه بنجا نهصس بيرن كوه مركن
'''بطفيط مرك
'''ابس ابه نچط كظطناه يه اج بنجمه ه
'''دچت بيره سيه بطي ݣورمن ف ۋ ج بلني ابه
'''ايك ي برس ابه بلنن
'''فس ابسفط ه بجفط ابه د يݣي
'''<big>Kʷeʔebih Kʷemerki</big>
'''Binjeft ʔin ɣarett ʔebih merken yye yeh berft kʷih blenan, dzeks ʔeyneh kʷih keršeli gʷerun, ʔeziss kʷeʔeyneh kʷih himli yyejeh, jin ʔeziss kʷeʔeyneh kʷih bīreh.
'''Beteft ʔebih ʔin merken:
'''"Nečett keṛtmi, yeh binjā nehaṛs bīren kʷih merken."
'''Betfētt merki:
'''"ʔebis, ʔebih, nečētt keṛatnāh yeh ʔej binjemeh he:
'''dečess bīreh, sayyih, bettay gʷermen fe vi je blenay ʔebih.
'''ʔēk yye bers ʔebih blenan."
'''Fes ʔebisfet he, bujjeft ʔebih de yyegī.