Verse:Jarthe/Qivattutannguaq: Difference between revisions
| Line 49: | Line 49: | ||
''Kiiwuq piksuq wutarit naaksit.'' = The living fish swims in the water. | ''Kiiwuq piksuq wutarit naaksit.'' = The living fish swims in the water. | ||
==Phonology== | ==Phonology== | ||
Revision as of 19:54, 17 July 2019
| Jarthe/Qivattutannguaq | |
|---|---|
| Qivattutannguaq | |
| Pronunciation | [/hivatːutaŋːuˈaχ/] |
| Created by | IlL, Praimhín |
| Setting | Lõis |
Indo-European
| |
Qivattutannguaq (Qivattutannguaq /ˈhivatːutaŋːuaχ/ or Qivattuq tannguaq /ˈhivatːuχ ˈtaŋːuaχ/) was an Indo-European language inspired by Inuit, Old Persian and Proto-Celtic.
It was spoken in Qivattulundun, which is located in our Great Britain.
- 1: ainuq (m.)/ainaa (f.)/ainun (n.)
- 2: tuwaa
- 3: tirriq
- 4: kituariq
- 5. pikkiq
- 6: uwiq
- 7: iqtun
- 8: astaa
- 9: niwun
- 10: tisun
- 100: sattun
- siiman = seed (related to German Keim)
- tiutaa = tribe
- teewaq = god
- siuqit < *ǵews-eti = he tries
- suqtuq (< *ǵews-tus) = attempt
- imaq (m) = sea
- iqaluk (m) = trout
- anuri (n) = storm
- iqariuq = red
- talguq = long
- tuattuq (m) = trail
- arsattuq (m) = silver
- taiseet = he pinpoints, he locates
- ziimaa = winter
- wivundeet (wi-wonh1-dh-eyeti) = he aspires
Kiiwuq piksuq wutarit naaksit. = The living fish swims in the water.
Phonology
Vowels: i u a ii uu ee aa ai au iu ui
Consonants: p v t d s z k g q m n ng l r j w /p v t ð~d s z k ɣ~g χ m n ŋ l r j w/
Voiceless stops are unaspirated.
i u are pronounced [e o] before q.
Diachronics
o > u
RC > aRC
l before voiceless consonants = /ɬ/
wh = voiceless w
Pronouns
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | izaa | ammii |
| Genitive | mini | ammaqun |
| Dative | mai | ammai |
| Accusative | mi | ammi |
| Ablative | minit, miit | ammavuq |
| Locative | minit, miit | ammavi |
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | tuu | juu |
| Genitive | tivi | junngaqun |
| Dative | tai | junngai |
| Accusative | ti | junngi |
| Ablative | tivit, tiit | junngavuq |
| Locative | tivit, tiit | junngavi |
- siqu, siqaa, situt = this
- qu, qaa, tut = that
Nouns
Functions of the cases
- The direct object of a negative verb takes the genitive:
- Suwaa iwiti walkun. = The dog saw a wolf.
- Suwaa neen iwiti walkaa. = The dog did not see a wolf.
Thematic
o-stems
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | walkuq | walkaaq |
| Genitive | walkaa | walkuun |
| Dative | walkai | walkavuq |
| Accusative | walkun | walkuuq |
| Ablative | walkiat | walkavuq |
| Locative | walkiat | walkavi |
| Vocative | walki! | walkaaq! |
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | wirdun | wirdaa |
| Genitive | wirdaa | wirduun |
| Dative | wirdai | wirdavuq |
| Accusative | wirdun | wirdaa |
| Ablative | wirdiat | wirdavuq |
| Locative | wirdiat | wirdavi |
| Vocative | wirdi! | wirdaa! |
eh2-stems
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | vukaa | vukaaq |
| Genitive | vukaaq | vukuun |
| Dative | vukai | vukaavuq |
| Accusative | vukaan | vukaaq |
| Ablative | vukaat | vukaavuq |
| Locative | vukaat | vukaavi |
| Vocative | vukaa! | vukaaq! |
u-stems
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | quunuq | quunuwiq |
| Genitive | quuniuq | quunuun |
| Dative | quuniwi | quunuvuq |
| Accusative | quunun | quunuuq |
| Ablative | quunut | quunuvuq |
| Locative | quunut | quunuvi |
| Vocative | quunu! | quuniwiq! |
i-stems
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | ingniq | ingniiq |
| Genitive | ingniiq | ingnuun, ingnijuun |
| Dative | ingnii | ingnivuq |
| Accusative | ingnin | ingniiq |
| Ablative | ingnit | ingnivuq |
| Locative | ingnit | ingnivi |
| Vocative | ingni! | ingniiq! |
Also: teepputiq 'master'.
Neuter i-stems:
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | anuri | anuria |
| Genitive | anuriiq | anuruun, anurijuun |
| Dative | anurii | anurivuq |
| Accusative | anuri | anuria |
| Ablative | anurit | anurivuq |
| Locative | anurit | anurivi |
| Vocative | anuri! | anuria! |
h2-stems
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | imaq | imaaq |
| Genitive | imiaq | imuun |
| Dative | imai | imavuq |
| Accusative | iman | imaaq |
| Ablative | imat | imavuq |
| Locative | imat | imavi |
| Vocative | ima! | imaat! |
n-stems
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | zamaa | zamuniq |
| Genitive | zamuuq | zamunuun |
| Dative | zamunii | zamunavuq |
| Accusative | zamunan | zamunaaq |
| Ablative | zamunit | zamunavuq |
| Locative | zamunit | zamunavi |
| Vocative | zamuni! | zamuniq! |
-mn-nouns
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | numan | numanaa |
| Genitive | numaaq | numanuun |
| Dative | numanii | numanavuq |
| Accusative | numan | numanaa |
| Ablative | numanit | numanavuq |
| Locative | numanit | numanavi |
| Vocative | numan! | numanaa! |
Also: wirman 'time', wingman 'clothes'
Athematic
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | reezaq | reeziq |
| Genitive | reezaq | reezuun |
| Dative | reezii | reezavuq |
| Accusative | reezan | reezaaq |
| Ablative | reezit | reezavuq |
| Locative | reezit | reezavi |
| Vocative | rees! | reeziq! |
Likewise: qaul = sun
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | iqalugaq | iqalugiq |
| Genitive | iqalugaq | iqaluguun |
| Dative | iqalugii | iqalugavuq |
| Accusative | iqalugan | iqalugaaq |
| Ablative | iqalugit | iqalugavuq |
| Locative | iqalugit | iqalugavi |
| Vocative | iqaluk! | iqalugiq! |
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| Nominative | wutar | wutaraa |
| Genitive | wutar | wutaruun |
| Dative | wutarii | wutaravuq |
| Accusative | wutaran | wutaraaq |
| Ablative | wutarit | wutaravuq |
| Locative | wutarit | wutaravi |
| Vocative | wutar! | wutaraa! |
Declined similarly: pateer, maateer, vraateer, whiqaar, dukateer = father, mother, brother, sister, daughter
Adjectives
Prepositions
- su = with
- viz = without
Verbs
Qivattutannguaq verbs have only three tenses: present, past, and optative.
Athematic
| Singular | Plural | |
|---|---|---|
| 1 | tituami | titumaq |
| 2 | tituaq | tituti |
| 3 | tituat | tituut |
e/o-thematic
These verbs often take the past form from PIE root aorists.
Some verbs in this class:
- vilsit, ivalsi = shines
- vindit, ivandi = binds
- siuqit, isuqi = tries
| Present | ||
|---|---|---|
| Person | Active | Passive |
| 1SG | vindaa | vindaar |
| 2SG | vindiq | vinditar |
| 3SG | vindit | vinditur |
| 1PL | vindumaq | vindumaqti |
| 2PL | vinditi | vinditau |
| 3PL | vinduut | vinduttur |
| Past | ||
| Person | Active | Passive |
| 1SG | ivanda | ivandar |
| 2SG | ivanta | ivantar |
| 3SG | ivandi | ivandur |
| 1PL | ivandami | ivandamaqti |
| 2PL | ivandati | ivandatau |
| 3PL | ivandeer | ivandeerur |
| Subjunctive | ||
| Person | Active | Passive |
| 1SG | vindaa | vindaar |
| 2SG | vindeeq | vindeetar |
| 3SG | vindeet | vindeetur |
| 1PL | vindaamaq | vindaamaqti |
| 2PL | vindeeti | vindeetau |
| 3PL | vindaat | vindaattur |
| Optative | ||
| Person | Active | Passive |
| 1SG | vindaimi | vindajaar |
| 2SG | vindaiq | vindaitar |
| 3SG | vindait | vindaitur |
| 1PL | vindaimaq | vindaimaqti |
| 2PL | vindaiti | vindaitau |
| 3PL | vindajuut | vindajuttur |
| Imperative | ||
| Person | Active | Passive |
| 2SG | vindi! | vindiqi! |
| 3SG | vinditaa! | vinditaar! |
| 2PL | vinditi! | vinditau! |
| 3PL | vinduttaa! | vinduttaar! |
| Participles | ||
| Tense | Active | Passive |
| Present | vindattaq | vindumnuq |
| Past | vandawuq | vantuq |
Nasal infix present verbs
-eh2- verbs
teepputijaat = he dominates, he lords over
- present: teepputijaa, temputijaaq, teepputijaat, teepputijaamaq, teepputijaati, teepputijaat
- past: iteepputijaaqa, iteepputijaaqta, iteepputijaaqi, iteepputijaangmi, iteepputijaaqti, iteepputijaaqeer
-éye- verbs
taiseet = he locates, he pinpoints
- present: taisijaa, taiseeq, taiseet, taisijaamaq, taiseeti, taisijuut
- past: itaiseeqa, itaiseeqta, itaiseeqi, itaiseengmi, itaiseeqti, itaiseeqeer
Copula
- present: ingmi, iqi, iqt, ingmaq, iqti, quut
- past: iqqa, iqta, iqqi, iqami, iqati, iqqeer
Derivation
- -isuq = forms adjectives (< -ik'os)
Sample texts
Schleicher's Fable
Awiq iswaakki
Awiq, jungmai walinaa neen iqqi, iwiti iswuuq, ainun karun waznun tinngattan, ainunki mizalun kraaman, ainunki zamunan asu virattan. Awiq nuu iswavuq iwaki: "Sartaq anngitur mai, witattii zamunan iswuuq asattan." Iswaaq nuu awii iwakeer: "Asauqee, awi, sartaq anngitur ammai witattavuq situt: Zamaa, teepputiq, is awijuun walinaaq karnit qai girmun wingman. Awii nuu walinaa neen iqt." Awiq nuu situt slauqaawuq in plaanun ivuki.
Aviς, juŋmai valinā nēn iςςi, iviti isvūς, ainun carun vaznun tiŋŋattan, ainun·ci mizalun crāman, ainun·ci zamunan asu firattan.